Vì sao tôi đã đầu tư nhiều năm học ngoại ngữ mà vẫn thất bại?

Tác giả viết bài này chủ yếu dành cho bản thân để sau này nhìn lại, nhưng có lẽ cũng dành cho những ai đang vật vã với việc học một ngôn ngữ mới. Nội dung đơn giản là tổng hợp những gì bản thân tác giả đã tìm hiểu và chiêm nghiệm trong quá trình tự học – yếu tố nào mà tác giả đã tự trải nghiệm sẽ được viết sâu hơn một chút. eMentorHub xin phép chia sẻ đến bạn, hi vọng tiếp thêm động lực để bạn tiếp tục nỗ lực chinh phục việc học ngoại ngữ nhé!

 

Trải nghiệm của mình đến nay là (mọi người đọc đừng hiểu lầm nha, vì mình học thử nhiều ngôn ngữ, nhưng không gọi là biết ngôn ngữ nào hết trừ tiếng Anh và tiếng Việt):

Học tiếng Anh

Rất vật vã trong nhà trường và vài lớp học bằng A, bằng B,… nhưng may mắn sau này học đại học và làm việc ở môi trường nói tiếng Anh khoảng 20 năm thì tiếng Anh của mình tạm gọi là có thể sống sót. Điều mình học được nhiều nhất qua trải nghiệm này là những cách học ngôn ngữ nào nên tránh (sẽ viết một bài về vấn đề này).

Học tiếng Pháp

Một học kì lúc học đại học khoảng năm 2002, bây giờ còn nhớ được “je suis etudiant” — “tôi là học sinh”, với “je t’aime – anh yêu em”; không tra lại chả biết viết có đúng không nữa. Đúc kết tương tự tiếng Anh, vì rõ ràng tiếng Pháp của mình vẫn là số 0 tròn trĩnh.

Học tiếng Trung

Học kì sau đó, cũng năm 2002, mình chuyển qua học tiếng Trung cho hết tín chỉ, sau này có học thêm khoảng mấy tháng với một cô giáo người Việt gốc Hoa nữa. Lúc học thì cũng có nhớ, nhưng sau này không dùng lại quên hết. Mình thậm chí đang sống trong môi trường nhiều người nói tiếng Trung, nhưng chỉ biết chút giao tiếp căn bản. Sau này có lúc định rời Sing luôn, mình nghĩ lại rất ân hận (sẽ viết thêm trong bài về động lực).

Thử nghiệm học tiếng Tây Ban Nha

Năm 2018, lúc này đang ở VN, mình mở CLB tiếng Anh và vì muốn CLB phát triển hơn nên bắt đầu hứng thú lại với việc tự học ngôn ngữ. Mình tìm hiểu được một phương pháp gọi là Automatic Language Growth, “dịch dở hơi” là “Tự động phát triển ngôn ngữ”. Do muốn thử nghiệm trên một ngôn ngữ mình chả biết gì về nó cả nên mình chọn tiếng Tây Ban Nha. Phương pháp này chủ yếu dựa vào nghe. Được một thời gian ngắn, chưa đi đến cột mốc đầu tiên, thì mình tạm bỏ, vì không đủ tài liệu để tiếp tục học theo cách này, và để thật sự thử nghiệm phương pháp này cần thời gian quá dài (sau này mình sẽ viết thêm về phương pháp rất thú vị nhưng bị mình ngược đãi này).

Thử nghiệm học tiếng Đức

Năm 2019, lúc này mình bắt đầu tò mò về app Duolingo và muốn thử trong một thời gian ngắn nên lại chọn một ngôn ngữ chưa biết. Trước giờ mình thấy tiếng Đức khá thú vị vì ai cũng bảo nó khó, nên mình tò mò muốn biết một ngôn ngữ khó là như thế nào. Đúc kết là Duolingo khá tốt cho việc tạo động lực (sẽ viết thêm trong bài về động lực), nhưng về sau mình nhận ra học ngôn ngữ cần nhiều yếu tố hơn nữa. Còn tiếng Đức khó là vì ngữ pháp. Mình dừng lại sau khoảng vài chục bài trên Duolingo. Đây là lần đầu tiên mình dừng việc học ngôn ngữ sau khi đã đạt được mục tiêu (là để thử nghiệm), nên mặc dù chưa biết tiếng Đức, cũng gọi là có chút an ủi.

Học tiếng Trung trở lại

Năm nay mình sống ở Sing cố định hơn, nên quyết định học lại tiếng Trung cho đàng hoàng. Những bài này chắc mình sẽ viết chủ yếu dựa vào giai đoạn này. Lúc bắt đầu học lại tiếng Trung, mình đã quyết định sẽ tự học. Đây đúng là một may mắn, vì nhờ vậy mình đã dành rất nhiều thời gian để tìm hiểu về phương pháp, và nhờ vậy đã học được rất nhiều điều hay về việc học để áp dụng trong cuộc sống.

Cuối cùng, và cũng là ngôn ngữ đầu tiên mình học – tiếng Việt

Ít ai để ý là tiếng mẹ đẻ cũng là một ngôn ngữ ai cũng đã được học, và phải nói là học rất hiệu quả. Mình có một trải nghiệm lúc nhỏ là trước lúc vô lớp 1 thì mình tự học để biết đọc tiếng Việt. Lúc trước nghe ba mẹ kể mình cũng nửa tin nửa ngờ, nhưng về sau lúc tự học tiếng Trung mình nhận ra mình đang đi trên con đường giống y như vậy. Rất nhiều bài học có thể đúc kết từ việc học tiếng mẹ đẻ, để áp dụng cho việc học những ngôn ngữ khác.

Viết đến đây thấy vừa buồn cười vừa thương. Có vẻ như từ nhỏ mình rất thích ngôn ngữ, nhưng không có nhiều thành quả lắm trong việc học ngôn ngữ. Nếu được gặp lại bản thân mình khoảng 20 hoặc 30 năm trước, mình sẽ ngồi lại với bạn nhỏ và hướng dẫn bạn cách học cho tốt hơn. Nhưng mình cũng không chắc lắm, có khi phải để cho vật vã mới thấy được nhiều thứ hay ho như vậy.

Không phải là mình điên và không phải là lúc nào mình cũng chọn cách khó. Thông thường mình chọn cách khó nếu nó giúp mình hiểu sâu hơn vấn đề.
Không phải là mình điên và không phải là lúc nào mình cũng chọn cách khó. Thông thường mình chọn cách khó nếu nó giúp mình hiểu sâu hơn vấn đề.

 

Tại sao lại tự học?

Trong hành trình này, chuyển biến lớn nhất của mình đến từ mục số 3, khi mình chuyển từ học ngôn ngữ qua trường lớp sang tự học. Mình cũng bắt đầu cảm nhận rõ ràng sự phát triển từ đó. Nếu được chọn lại, mình sẽ chọn tự học sớm hơn rất nhiều, bởi vì:

Thứ nhất: Khi bản thân có được sự tự do quyết định cách thức, thời gian, lịch học, phương pháp, nội dung, thì động lực học sẽ lớn hơn rất nhiều. Khi có động lực, bạn học hiệu quả gấp nhiều lần, và quan trọng hơn nữa là càng học càng hăng chứ không phải là mệt.

Thứ hai: không ai hiểu mình bằng bản thân mình. Khi tự dạy cho mình, bạn có thể điều chỉnh việc học từng chút một cho phù hợp với bản thân. Nếu bạn biết cách, thì khoá học bạn tự dạy cho mình là khoá học có giá trị nhất vì không ai có thể trao cho bạn một khoá học thú vị đến như vậy. Hiện tại một trong những hoạt động hàng ngày của mình là học tiếng Trung bằng cách đọc Manga. Hãy tưởng tượng các bạn nhỏ được học tiếng Anh như thế này trong nhà trường.

Thứ ba: khi bạn tự học một điều gì đó, bạn học được hai thứ: điều cần học, và phương pháp học. Đây là meta-learning, hay là “học về học”. Có lẽ đây là một trong những kĩ năng quan trọng nhất trong cuộc sống mà mình nghĩ lẽ ra các bạn nhỏ nên được học trong nhà trường, nhưng sau 12 năm học phổ thông và 4 năm đại học thì có bạn may mắn tự trau dồi được, có bạn không.

Thứ tư và cuối cùng: nguyên tắc của mình là nếu có nhiều cách để làm cùng một việc, thì mình thường sẽ chọn cách khó. Không phải là mình điên và không phải là lúc nào mình cũng chọn cách khó. Thông thường mình chọn cách khó nếu nó giúp mình hiểu sâu hơn vấn đề. Mình làm gì cũng chậm và cực, nhưng làm xong thường hiểu rất sâu. Về lâu dài mình chưa bao giờ hối hận.

——

Mình bắt đầu tự học tiếng Trung vào đầu tháng 4, đến nay là khoảng 3 tháng. Mục tiêu của mình là, từ bây giờ đến cuối năm, có thể:
– Tự đọc hết một quyển sách phổ thông về một chủ đề thông thường trong đời sống. Có thể chậm nhưng không quá cực để mình không bỏ cuộc.
– Tự xem youtube videos, có thể cần subtitles hỗ trợ.
– Có thể nói chuyện với người bản xứ về những vấn đề trong cuộc sống, có thể đưa ra ý kiến của bản thân một cách thoải mái.
Mình chọn 3 mục tiêu này vì nếu đạt được thì mình sẽ bước vào giai đoạn học thú vị hơn rất nhiều. Khi đó mình sẽ học bằng cách đọc sách, xem youtube và trò chuyện hàng ngày. Hay nói cách khác lúc đó tiếng Trung sẽ là một phần của cuộc sống rồi, mình sẽ không phải “học” nữa.
Như vậy mình còn khoảng nửa năm nữa. Hiện giờ với những phương pháp mình đã chọn, mình cảm thấy khá tự tin là sẽ đạt được. Việc học tuy khá tốn thời gian, nhưng không tốn nhiều năng lượng, ngược lại còn cho mình thêm năng lượng nữa.

(còn tiếp)

Ryan Phung

Bài viết liên quan

Bạn hiểu gì về hiệu ứng tiếp xúc thường xuyên?

Bạn hiểu gì về hiệu ứng tiếp xúc thường xuyên?

Hiệu ứng tiếp xúc thường xuyên đề cập đến mức độ ưa...
7 công việc tuyệt vời ngành Khoa học dữ liệu không yêu cầu kỹ năng viết mã

7 công việc tuyệt vời ngành Khoa học dữ liệu không yêu cầu kỹ năng viết mã

Nhiều người vẫn luôn ước ao được bước chân vào ngành Khoa...

“Tương lai phụ thuộc vào những gì bạn làm hôm nay.”

Mahatma Gandhi